Manual:MediaWiki kurma
Bu sayfa, MediaWiki'yi elle yüklemek için gereken adımları özetlemektedir. Yüklemeden sonra, ek yapılandırma ayrıntılarına Manual:Sistem yönetimi#Yapılandırma sayfasından ulaşabilirsiniz.
MediaWiki'yi kurmak için web hosting konusunda temel bir bilgiye sahip olmak gerekir. Apache, PHP ve MySQL/MariaDB ile ilgili deneyime sahip olmak süreci kolaylaştıracaktır. MediaWiki kurulumları ile ilgili herhangi bir sorunuz varsa Project: Support desk sayfasına sorun veya İletişim sayfasında listelenen diğer yerlere başvurun.
Aşağıdaki Ekler bölümü, farklı sistem yapılandırmaları için özel kurulum notlarıyla birlikte el kuruluma alternatifler sunmaktadır.
MediaWiki'nin yerel sunucu kurulumunu daha hızlı yapmak için Local development quickstart sayfasına bakın.
Kurulum gereksinimleri
Sisteminizin kurulum gereksinimlerini karşıladığını kontrol edin.
Yüklemeyi planladığınız MediaWiki sürümünün Sürüm notları sayfasına da kontrol ettiğinizden emin olun.
MediaWiki yazılımını indirin
MediaWiki tar dosyasını resmi indirme sayfasından indirin.
MediaWiki'yi üretim ortamında kullanıyorsanız, sürüm yöneticisi yalnızca Sürüm yaşam döngüsü ve kullanım ömürlerinin sonu bölümünde güncel "kararlı sürüm", "eski sürüm" veya "uzun vadeli destek sürümü" olarak listelenen sürümlerin üretim ortamında kullanılması gerektiği yönünde güçlü bir öneri yayımladı. Eski sürümler, olası veri kaybı ve/veya bozulması tehdidi de dahil olmak üzere kritik güvenlik açıkları ve diğer önemli hatalar içerebilir. Şu anki kararlı sürüm MediaWiki 1.45.1.
MediaWiki yazılımını çıkarın
İndirilen dosya .zip veya .tar.gz dosya biçimindedir.
Kullanılmadan önce sıkıştırılmış hâlinin açılması gerekir.
Dosya yerel olarak sıkıştırılmamış hâle getirilebilir (ve daha sonra FTP aracılığıyla sunucuya yüklenebilir) veya doğrudan sunucunuza yüklenebilir.
Windows'ta sıkıştırmayı açma işlemi genellikle 7-Zip (ücretsiz), WinZip, WinRAR veya IZArc (ücretsiz) gibi yazılımlarla yapılır.
Linux ve macOS'ta dosyayı şu komutu kullanarak açabilirsiniz:
tar -xzvf mediawiki-*.tar.gz
chown -R <new_owner_user> <mediawiki_folder> Dosya izinlerini güvence altına alma hakkında daha fazla bilgi için Manual:Güvenlik#Dosya izinleri sayfasına bakın.
Dosyaları web sunucunuza yükleyin
Dosyaları henüz web sunucunuza yüklemediyseniz (veya web sunucusu yazılımınız localhost sunucunuzda yerel olarak çalışıyorsa kopyalamadıysanız), şimdi yapın.
Dosyalar web sunucusunun belge köküne aittir (yani, index.html dosyası https://www.example.com/index.html gibi bir URL'den erişilebilir olsaydı bulunacağı dizin).
Bu dizinin adı şu şekilde olacak: html, public_html, http, htdocs, www, web.
Sunucunun dizininde bulunabilir, örneğin: /var, /srv, /usr/share.
Paylaşımlı bir sunucuda, ana dizininizde olacaktır.
Apache HTTPD web sunucusunu kullanıyorsanız, doğru dizin httpd.conf dosyanızda DocumentRoot yönergesinde belirtilir.
Varsayılan olarak bu, /var/www/ veya <apache-folder>/htdocs şeklindedir.
Apache sunucu ayarları ve dizinleri dosyası httpd.conf dosyanın tam konumu işletim sisteminize bağlıdır.
Debian ve Ubuntu'da Apache sunucu ayarları ve dizinleri için dosya /etc/apache2/apache2.conf dosyasıdır.
Red Hat ve Fedora'da dosya /etc/httpd/conf/httpd.conf olur.
Dosyaları web sunucunuzun web dizinine şu şekilde yükleyin:
- # sıkıştırılmış klasörü doğrudan kopyalamak veya
- # FileZilla (Windows, macOS ve Linux) veya Cyberduck (Windows ve macOS) gibi bir FTP istemcisi kullanarak.
- barındırma hizmetiniz tarafından sağlanan cPanel Dosya Yöneticisi gibi yazılımları kullanarak.
Yükleme aracınızda "dosya adlarını küçük harfe dönüştür" seçeneği varsa, yükleme işlemi sırasında dosya adlarında istenmeyen değişikliklerin yapılmasını önlemek için bunu devre dışı bırakmalısınız.
Yüklenen klasörün adını istediğiniz isimle değiştirin, bu URL'de nasıl görüneceğini belirleyecektir.
Örneğin, klasörün adını wiki olarak değiştirirseniz, URL bunu example.com/wiki olarak yansıtacaktır.
Örneğin web sunucunuz http://localhost olarak çalışıyorsa, dizinin adını /w/ olarak değiştirirseniz, vikinize http://localhost/w/index.php üzerinden erişirsiniz.
/wiki/ adını kullanmayın.
Veritabanını kurun
MediaWiki ilk yapılandırma betiği, vikinin içeriğini depolamak için bir veritabanı adı ve veritabanı kullanıcı adı gerektirir.
Zaten bir veritabanı sunucunuz varsa ve kök (yönetici) kullanıcısının parolasını biliyorsanız, doğrudan Kurulum betiğini çalıştır bölümüne geçebilirsiniz.
Örneğin, barındırılan bir sunucu kullanıyorsanız, kök kullanıcının parolasını bilmiyorsanız, MediaWiki kurulum betiğine geçmeden önce yeni bir veritabanı oluşturmanız gerekecektir.
MariaDB/MySQL önerilen veritabanlarıdır. PostgreSQL ve SQLite desteklense de, sınırlı uyumluluk sunarlar ve yalnızca gerekli olduğunda kullanılmalıdırlar. Hangi veritabanını seçeceğinizden emin değilseniz MariaDB'yi kullanın.
Veritabanı kurulumu tamamlandıktan sonra aşağıdaki Kurulum betiğini çalıştır adımına geçin.
SQLite
Sistemde PHP için pdo-sqlite modülü kuruluysa SQLite için ek bir kuruluma gerek yoktur.
SQLite kurulum sayfasında bir veritabanı adı (herhangi bir ad kabul edilebilir) ve bir SQLite veritabanı dizini seçin. Yükleyici, belge kökünün dışındaki bir dizini kullanmayı deneyecek ve gerekirse bu dizini oluşturacaktır. Bu dizin web'den okunabilir veya güvenli değilse, yetkisiz erişimi önlemek için elle değiştirilmelidir.
MariaDB/MySQL
MariaDB/MySQL için veritabanını ve kullanıcıyı oluşturmak için aşağıdaki yöntemlerden birini kullanabilirsiniz:
- Barındırma hizmetiniz tarafından sağlanan phpMyAdmin gibi bir kontrol paneli.
- SSH erişimini kullanarak MySQL komut istemine aşağıdaki komutları girebilirsiniz. Barındırma sağlayıcınızın belgelerine bakın. Alternatif olarak, barındırma sağlayıcınızdan veritabanını ve kullanıcıyı sizin için oluşturmasını talep edebilirsiniz.
Aşağıdaki komutlar my_wiki adında bir veritabanı ve wikiuser adında bir kullanıcı oluşturacak ve bu kullanıcıya bu veritabanında izinler atayacaktır.
CREATE DATABASE my_wiki;
CREATE USER 'wikiuser'@'localhost' IDENTIFIED BY 'database_password';
GRANT ALL PRIVILEGES ON my_wiki.* TO 'wikiuser'@'localhost' WITH GRANT OPTION;
Yalnızca veritabanınız web sunucunuzla aynı sunucuda çalışmıyorsa, uygun web sunucusu ana bilgisayar adını vermeniz gerekir (aşağıdaki örnekte mediawiki.example.com):
GRANT ALL PRIVILEGES ON my_wiki.* TO 'wikiuser'@'mediawiki.example.com' IDENTIFIED BY 'database_password';
 Uyarı: | MySQL/MariaDB, tüm sorguları bir geçmiş dosyasına kaydeder. Bu dosya, kullanıcı hesabının veritabanı parolasını da içerir. Eğer bu durum sizi endişelendiriyorsa, MySQL belgelemesini izleyerek bu sorguları çalıştırdıktan sonra .mysql_history dosyasını silin ve devre dışı bırakın. |
PostgreSQL
PostgreSQL kullanıyorsanız, sizin için bir veritabanı ve kullanıcı oluşturmanız veya yapılandırma formuna "superuser" ayrıcalıklarına sahip bir PostgreSQL kullanıcısının adını girmeniz gerekir.
Çoğunlukla bu, postgres adlı veritabanı kullanıcısıdır.
Aşağıdaki komutlar, Linux komut satırında, postgres kullanıcısı olarak, wikiuser isimli bir veritabanı kullanıcısı ve wikiuser isimli kullanıcıya ait my_wiki isimli bir veritabanı oluşturur.
createuser -S -D -R -P -E wikiuser (ardından veritabanı parolasını girin) createdb -O wikiuser my_wiki
veya süper kullanıcı olarak (varsayılan postgres) veritabanı isteminde aşağıdaki komutları çalıştırın:
CREATE USER wikiuser WITH NOCREATEDB NOCREATEROLE NOSUPERUSER ENCRYPTED PASSWORD 'database_password';
CREATE DATABASE my_wiki WITH OWNER wikiuser;
MediaWiki'yi PostgreSQL ile çalıştırırken bilinen sorunların listesine dikkat edin.
Kurulum betiğini çalıştırın
Daha sonra web tarayıcınızda MediaWiki kurulumunuzun URL'sine giderek MediaWiki kurulumunu tamamlayın: Manual:Config script sayfasındaki talimatları izleyin.
Daha fazla yapılandırma
- Manual:Sistem yönetimi - Ek yapılandırma
- Manual:Hizmetliler - Viki yönetimi
Güncel kalın!
Kurulumdan sonra, sürümlerden haberdar olduğunuzdan ve sunucunuzun güvenliğini sağladığınızdan emin olun!
Ekler
Elle kurulum için seçenekler
El kurulum, kullanıcıya vikisinin nasıl yüklendiği konusunda daha fazla kontrol ve içgörü sağladığı, sorun giderme ve bakımı kolaylaştırdığı için genellikle tercih edilen yöntemdir. Otomatikleştirilmiş süreçler, paketler ve hizmetlerin her biri kendine özgü özelliklerle birlikte gelir.
MediaWiki'yi elle kurmak yerine alternatif seçenekler daha kolay olabilir:
- önceden entegre edilmiş yazılım cihazları
- 1 tıkla kurulumlu barındırma hizmetleri veya viki çiftlikleri
- software bundles
- MediaWiki gibi uygulamaların otomatik kurulumunu sağlayan barındırma hizmetleri, güncel olmayan sürümler sunabilir veya başka sorunlar içerebilir. Sorunlarla karşılaşmanız, MediaWiki'yi yükleyemeyeceğiniz anlamına gelmez. MediaWiki'yi elle yüklemeniz gerektiği anlamına gelir.
Ayrıca bakınız comparison of distribution options.
Sisteme özgü talimatlar
Manual:OS specific help sayfasında listelenen sayfalar, belirli sistemlere yönelik daha ayrıntılı kurulum talimatları verir.
Ancak, genel olarak bu sistem başına belgeler daha az bakım gerektirir ve her zaman güncel olmayabilir. Sistem başına kurulum belgelerine bakmadan önce MediaWiki kurma (bu sayfa) bakın.
Birden fazla viki çalıştırma
Manual:SSS#Kurulum ve yapılandırma sayfasına bakın.
Mevcut bir viki veritabanını içe aktarma
Manual:SSS#Kurulum ve yapılandırma sayfasına bakın.