Wikibase/Suite/tr

Giriş
Bir Wikibase kurulumu genellikle aşağıdaki unsurlardan oluşur:


 * Bir RDBMS (MariaDB/MySQL veya SQLite) [gerekli]
 * MediaWiki [gerekli]
 * Wikibase uzantısı [gerekli]
 * Diğer ilgili uzantılar [isteğe bağlı]
 * Vikiveri sorgulama hizmeti (WDQS) [isteğe bağlı]
 * WDQS proxy'si
 * WDQS ön ucu
 * QuickStatements [isteğe bağlı]
 * Elasticsearch [isteğe bağlı]

Docker kurulumu tüm bu bileşenleri içerir ve tek bir  komutuyla başlatılabilir. Bu kurulum, birçok Wikibase kullanıcısının, özellikle de yeni başlayanların ihtiyaçlarını karşılar.

Ancak, Docker'ı çalıştırmak istemeyenler için (ilave yönetim yükü, üretimdeki ölçekleme sorunları veya bileşenleri daha iyi anlama arzusu nedeniyle), her bir bileşeni elle nasıl kuracağınız aşağıda açıklanmıştır.

Ağ yapılandırması
Ağ açıklamasına ve şemasına bakın: https://www.mediawiki.org/wiki/Wikibase/Maintaining#Architecture_overview

Dalmadan önce
Wikibase teknik belge sitesinde okunacak ve yararlanılacak çok sayıda teknik belge var.

Bu süreçte başarılı bir şekilde gezinmek için muhtemelen şunlara sahip olmalısınız:


 * Linux ve web sunucusu yazılımlarına aşinalık
 * Yazılım yükleme izniniz olan bir veya daha fazla sunucu

Notlar

 * MediaWiki, bu belgede özetlenen bir veritabanı yapısı oluşturur: MediaWiki veritabanı düzeni
 * Wikibase'in veritabanı şeması burada açıklanmıştır: Wikibase veritabanı şeması

Talimatlar
Bir sonraki adımda bağlanan MediaWiki kurulumu, hâlihazırda oluşturulmuş bir veritabanı ve kullanıcı ile çalışan bir RDBMS'ye dayanır.

MariaDB'yi kullanmanızı öneririz ve tam bir kurulum kılavuzu bu belgenin kapsamı dışında olsa da, bu mükemmel belge koleksiyonu ve bu eğitimi ile başlayın.


 * Veritabanı oluşturun
 * Kullanıcı hesap yönetimi

Notlar

 * MediaWiki'nin vanilya kurulumu (doğru şekilde) PostgreSQL'i bir çalışma seçeneği olarak belirtirken, Wikibase'in PostgreSQL ile çalışmadığını unutmayın.
 * MediaWiki'nin bu kurulumu için php-fpm ile nginx kullanmanızı öneririz.
 * Bu yapılandırma, aynı ana bilgisayar üzerinde çalışan php-fpm'niz olduğunu varsayar; bir ağ bağlantı noktası kullanmak için  kullanın.
 * Aşağıdaki PHP uzantılarına ihtiyacınız olacak (belgeyi yükle):

Talimatlar
Çalışan MediaWiki nginx yapılandırması

Notlar
Composer'ın düzgün çalışması için  ve   yükleyin.

Wikibase veri modeli şu belgelerde açıklanmıştır:



İsteğe bağlı kenar çubuğu
Ana sayfa kenar çubuğunuza Wikibase ile ilgili bazı bağlantılar eklemek isterseniz, LocalSettings.php dosyanızı bu yapılandırma stanzalarını ekleyebilirsiniz.

Uzantılar
There are many extensions often used with Wikibase. Only some require special install instructions for a Wikibase context; the list below includes information about all extensions included in our Docker images.

OAuth
Aşağıda göreceğiniz gibi, Wikibase'in Vikiveri sorgulama hizmeti için OAuth uzantısına ihtiyacı var.

Kurulum
OAuth yükleme talimatları kapsamlıdır. Bu yüklemeyi tamamlamak için çalışması anlayışından yararlanacağınızı unutmayın.

Diğer uzantılar
These extensions can be installed simply using their own installation instructions.


 * Extension:ConfirmEdit
 * Extension:Nuke
 * Extension:EntitySchema
 * Extension:UniversalLanguageSelector
 * Extension:CLDR
 * Extension:VisualEditor
 * Extension:Scribunto
 * Extension:Babel
 * Extension:WikibaseManifest
 * Extension:Wikibase_Local_Media

Native and non-native data types
Extending Wikibase's functionality beyond its native data types may require the installation of additional extensions.

Native data types

 * commonsMedia = "string"
 * entity-schema = "string"
 * external-id = "string"
 * geo-shape = "string"
 * globe-coordinate = "globecoordinate"
 * monolingualtext = "monolingualtext"
 * quantity = "quantity"
 * string = "string"
 * tabular-data = "string"
 * time = "time"
 * url = "string"
 * wikibase-item = "wikibase-entityid"
 * wikibase-property = "wikibase-entityid"

Non-native data types
Many other data types exist and are implemented in some instances of Wikibase, such as Wikidata. Because these other instances are frequently highly customized, below is a list of officially supported data types and the extensions they require:


 * mathematical expression ("string") -- requires Extension:Math
 * musical notation ("string") -- requires Extension:Score
 * lexeme ("wikibase-entityid") -- requires Extension:WikibaseLexeme
 * local media ("string") -- requires Extension:Wikibase_Local_Media

Wikidata Sorgu Servisi
Blazegraph SPARQL sorgu arka ucundan ve güncelleyicisinden oluşan Wikidata Sorgu Hizmeti (WDQS), Wikibase ile birlikte kullanılabilir ve sıklıkla kullanılır.

Talimatlar
Cesur kullanıcılar kendi WDQS örneklerini derlemek isteyebilir iken, önceden derlenmiş sürümü kullanmanızı öneririz.


 * Archiva'dan istediğiniz sürümü indirin.
 * 1$, Eylül 2020 itibariyle önerilen sürümdür. Ancak, bu bilgilerin yaklaşan MediaWiki sürümü ile güncellenmesini bekleyin.
 * Her sürümdeki değişiklikleri WDQS kod deposu tarayıcısında görebilirsiniz.
 * Sorgu hizmetini yapılandırmak için hem Wikitech WDQS kılavuzuna hem de WDQS kullanım kılavuzuna bakın.
 * Özellikle RWstore.properties ile burada belirtildiği gibi yapılandırın:.

Genel bakış
Elasticsearch, Lucene tabanlı bir arama motorudur. MediaWiki/Wikibase ile çalışmasını sağlamak için aşağıdaki yazılıma ihtiyacınız olacak:


 * Elasticsearch 6.5.4
 * OpenJDK


 * Üç MediaWiki uzantısı:
 * İki Elasticsearch eklentisi:
 * search-extra
 * search-highlighter
 * İki Elasticsearch eklentisi:
 * search-extra
 * search-highlighter

Talimatlar

 * Elasticsearch 6.5.4'ü kurun (kurulum talimatlarına bakın).
 * ES'nin yükleme işlemi sizden OpenJDK yüklemenizi isteyecektir.
 * Yukarıda belirtilen uzantıları MediaWiki örneğinize yükleyin:
 * ile aşağıdaki satırları ekleyin:
 * ile aşağıdaki satırları ekleyin:
 * ile aşağıdaki satırları ekleyin:
 * ile aşağıdaki satırları ekleyin:
 * Bu komutları kullanarak yukarıda belirtilen Elasticsearch eklentilerini yükleyin:
 * ile gerektiği gibi değiştirin:
 * yönergesiyle kümenizi adlandırın.
 * Tek düğümlü bir küme oluşturun:
 * ile gerektiği gibi ayarlayın
 * ile gerektiği gibi değiştirin (her şeyden önce, ana makinenizin kullanabileceği bellek miktarına göre  ve   ayarlayın)
 * Note the "flood stage" settings for your disk size.
 * You can either ensure that at least 5% of the disk is available at all times, or you can alter the  setting. For more information, consult this StackOverflow article.
 * Run  for CirrusSearch:
 * Start jobs running in the background:
 * Run :

Talimatlar

 * Using Git, clone the two repositories into your web root (hereafter ):
 * QuickStatements.
 * MagnusTools.
 * In, run.
 * For the files that follow, determine the appropriate values in your installation for the following environment variables, and set them. They can also be easily substituted in place using envsubst.
 * For the files that follow, determine the appropriate values in your installation for the following environment variables, and set them. They can also be easily substituted in place using envsubst.
 * Create the following files with the contents specified.
 * Set these environment variables according to your installation:
 * : MediaWiki username with administrator rights
 * : External IP of your query service instance
 * With the variables set, create an OAuth consumer by executing the following php script on your MediaWiki installation where OAuth is installed:
 * A successful response will have the "created" flag set to "true", as in this example:

For more information, consult the Docker image README.

Reference

 * Wikibase Docker repo on GitHub
 * Docker install instructions