User:Anila Karameta

Xhuzepe (Zef) Valentini Jeta Nuk mund të flasësh për lartësimin e kulturës shqiptare pa u ndalur në kontributin e Zef Valentinit.Italian ,lindur në rrethinat e Padovës, i diplomuar në filozofi (1924) dhe teologji (1928),që në moshën 20-vjecare vjen me detyrën e dëshmitarit jezuit në Shqipëri.Në fare pak kohë e mesoi aq mirë shqipen sa nuk dallohej prej shqiptarëve të tjerë .Ndërmjet viteve 1922-1932 ushtroi mësuesinë në Gjimnazin Jezuit të Shkodrës.Vepra e parë për Shqipërinë "Kolegja Saveriane ndër 50 vjetët e para 1877-78,1927-28" u botua shqip dhe italisht .Një vit më pas shkruan në shqip një biografi të Garcia Moreno-s dhe pas tre vjetësh, përkthimet e "Polieucte" të Kornejit,"Sauli" të Alfierit dhe një libër me poezi. Boton gjithashtu bashkë me akademikun e njohur italian Fulvio Cordignano një studim mbi hakmarrjen historike të shqipëtarëve.Nis në vitin 1940 edhe një kronologji mbi historinë e Shqipërisë nga viti 313 e deri në shekullin e XIII,nga e cila u botuan vetëm dy vëllimet e para .Prej vitit 1932 drejtoi revistën e njohur "Leka" deri më 1943 dhe me të revistën "Lajmëtari i zemrës së Krishtit "(1933-1939).Të dy sëorganet mbajnë kontributin e dendur të Zef Valentinit në mjaft argumente të shkencave shoqërore (histori ,dokumentacion e arkivistë,letërsi,filozofi ,jurisprudencë,etj.) U largua nga Shqipëria si pasojë e përndjekjeve dhe vrasjes të disa shokëve të vet seminaristë në Shkodër ,në fund të vitit 1943.Në Itali ,themeloi dhe drejtoi revistën "Letture", numri i parë i së cilës doli në Janar 1946, por s'e harroi kurrë Shqipërinë .Rifilloi kështu nga botimet për Shqipërinë:" E drejta e komunitetit në traditën juridike shqiptare"(1956),"Ligji i maleve shqiptare 1880-1932", dhe prej 1968 e deri në 1973,dy vëllimet e para të veprës "Akte juridike shqiptare ". Më pas ,nisi redaktimin e 30-të të vëllimeve të veprës së tij monumentale "Akte shqiptaro-veneciane të shekujve XIV-XV "që hedhin dritëmbi një fazë tepër të rëndësishme të historisë shqiptare e që i dhanë autorit famë ndërkombëtare .Për fat të keq ai pa të dilnin në botim vetëm 25 vëllimet e para ,pavarësisht se vepra e plotë qe dërguar për shtyp që në 1976. Veç punës studimore ndihmesa e Zef Valentinit në fushën e pedagogjisë dhe studimeve mbarëshqiptare është veçanërisht e spikatur. Në 1955 ai bëhet titullar i Katedrës së gjuhës shqipe në Universitetin e Palermos (1955) dhe po aty themelon dhe drejton " Qëndrën ndërkombëtare të studimeve shqiptare". Tematika Duke përmbushur në mënyrë shembullore të gjitha detyrimet që rridhnin nga detyra e tij si prift katolik në Shqipërinë e Veriut Valentinit i njihet jo vetëm një kontibut të çmuar në fushën e albanologjisë dhe studimeve historike shqiptare, por edhe një kontribut me vlera të rëndësishme në fushën e mendimit filozofik dhe edukimit familjar ,qytetar dhe shoqëror, të cilën e shpalosi në të përkohshmet dhe shtypin e kohës.Probleme të edukatës ,etikës ,moralit ,humanizmit njerzor ishin "leksione" ai i trajtonte nga nga këndvështrimi i një mendimtari edukator .Kategori të tilla filozofike si e mira dhe e keqja ,optimizmi dhe pesimizmi ,ai i ngriti në planin teoriko-filozofik dhe duke i konkretizuar me jetën e ardhshme të sociologjisë së shqiptarit ,i arsyetoi në një mënyrë sa të thjeshtë e të kuptueshme aq filozofike e shkencore.Në raportet midis kategorive filozofike si ajo mes të mirës dhe të keqes ai ndoqi gjithmonë llogjikën e ligjeve të objektivitetit njerëzor .Sipas tij ndërgjegja e gazetarit të vërtetë ndihmon në identifikimin e problemeve të mëdha dhe ndriçimin dhe zgjidhjen e tyre, kurse mungesa e ndjenjës së përgjesisë së tij nëpërmjet heshtjes  dhe spekullimit i errëson dhe i pështjellon ato në çdo shoqëri.