Writing systems/nl

Deze pagina geeft basisinformatie over verschillende aspecten van het ondersteunen van schriftsystemen: talen geschreven in verschillende scripts; schrijfrichtingen; lettertype opbouw en invoer.



Meerdere scripts, meerdere dialecten
Veel talen zijn geschreven met meerdere scripts. Dit is vaak mogelijk maar ontbreekt er in de software de ondersteuning, het is soms lastig of niet mogelijk om het te implementeren. Sommige talen hebben een LanguageConverter die ondersteuning toevoegt voor meerdere schriftsystemen.

Talen kunnen op elkaar lijkende dialecten hebben die in hetzelfde script(s) zijn geschreven, die op technisch niveau, kunnen worden behandeld alsof het verschillende scripts zijn.

LanguageConverter
Documentatie over hoe het te gebruiken: 

een systeem gebaseerd op taalvarianten dat automatisch de inhoud van een pagina vertaald naar een andere variant. Een variant is meestal dezelfde taal in een ander script. Om het te gebruiken, ga naar uw voorkeuren voor internationalisatie. Als uw wiki conversie ondersteunt, ziet u een optie waar u het script kunt kiezen.

T21044 -- hier kan wel wat meer documentatie van zijn!

Het is geïmplementeerd voor de volgende talen (per juli 2023; actuele lijst: languagesWithVariants):


 * (ban): Balinese (ban-bali), Latin (ban-latn) [1.36+]
 * (crh): Latin (crh-latn), Cyrillic (crh-cyrl)
 * (en): Normal (en), Pig Latin (en-x-piglatin) (for testing, only when is enabled)
 * (gan): Simplified (gan-hans), Traditional (gan-hant)
 * (iu): Latin (ike-latn), Syllabics (ike-cans) [1.18+]
 * (kk): Cyrillic (kk-cyrl), Latin (kk-latn), Arabic (kk-arab)
 * (ku): Latin (ku-latn), Arabic (ku-arab) [ + ]
 * (sh): Cyrillic (sh-cyrl), Latin (sh-latn) [1.40+]
 * (shi): Tifinagh (shi-tfng), Latin (shi-latn) [1.19+]
 * (sr): Cyrillic (sr-ec), Latin (sr-el)
 * (tg): Cyrillic (tg-cyrl), Latin (tg-latn)
 * (tly): Cyrillic (tly-cyrl), Latin (tly-latn) [1.36+]
 * (uz): Cyrillic (uz-cyrl), Latin (uz-latin) [1.20+]
 * (wuu): Simplified (wuu-hans), Traditional (wuu-hant) [1.41+]
 * (zh):
 * (zh-hans): China (zh-cn), Singapore (zh-sg), Malaysia (zh-my)
 * (zh-hant): Taiwan (zh-tw), Hong Kong (zh-hk), Macau (zh-mo)

Dit is voor veel meer talen nodig!

Tags van taalcodes voor scripts moeten de ISO 15924 standaard volgen.

Een beperking in het huidige systeem is dat het slecht kan zijn om te werken met verschillende schriftsystemen in hetzelfde script. Chinese bewerkers gebruiken soms  (een richting) bij fouten. Omdat LanguageConvertor altijd probeert om zoveel mogelijk tekst in een keer te verwerken met gebruik van  in PHP, kan het afbreken van woorden met   nuttig zijn.



Configuratie ondersteunen
De functies wgULS/wgUVS in zhwp's sitelib staan een eenvoudige selectie toe uit de gebruikersscripts voor de gebruikersinterface. De makers van een script kunnen hiermee een gebruikersinterface schrijven die de variant herkent. Op voor LanguageConverter onbereikbare plaatsen kan  worden gebruikt om de huidige taalvariant op te halen.

De PreviewWithVariant gadget maakt het mogelijk dat de bewerker de conversieresultaten kan voorvertonen. U kunt dit op uw eigen wiki instellen.

De zogenaamde "Foreign language marker" sjablonen als  moeten de conversie uitschakelen toevoegen, met   markeringen rondom de aangehaalde buitenlandse tekst, dit om misverstanden te voorkomen. Op Hans/Hant Wikipedia's wordt dit een punt van zorg Japanese Kanji en Vietnamese Han Nom, terwijl op Wikipedia's met Latijns schrift gemarkeerd voor conversie dit onmiddellijk speelt.

De module WikitextLC staat een eenvoudige toevoeging van LC commando's aan de uitvoer van Lua, toe. Het systeem met het sjabloon NoteTA en de module CGroup staat toegang toe tot vooraf gedefinieerde sets van onderwerpspecifieke conversies. De module Module:地区用词 staat adaptieve uitvoer toe in de vorm "foo, known in PLACE and PLACE as bar, and PLACE as baz".

Automatische titel doorverwijzing op URL kan problemen veroorzaken op interfaces zonder deze functie. Lees T49725 voor de Lua-taak en T160952 voor de sectie-geankerde taak.



Zie ook

 * Automatische conversie tussen vereenvoudigd en traditioneel Chinees
 * Wikipedia's in meerdere schriftsystemen
 * Parsoid / taalconversie
 * Parsoid / taalconversie

Schrijfrichting
De meeste schriftsystemen werken met tekens die van links naar rechts worden geschreven (LTR), waarbij de regels van bovenaf worden geschreven (TtB).

Enkele gebruikelijke scripts (o.a. Arabisch en Hebreeuws) schrijven van rechts naar links (RTL). Ondersteuning voor afhandelen RTL en gemengde teksten met HTML uitvoer met CSS stylen.

NB: er kan een individuele taal gebruikt worden met scripts in meerdere richtingen, zoals Kazaks en Koerdisch die zowel Latijnse als Arabischse varianten ondersteunen.

Het World Wide Web Consortium heeft ook meer richtingen gedefinieerd voor gebruik in webpagina's, zoals Noord Oost Aziatisch en Aziatisch boven-naar-beneden, met regels van links-naar-rechts of van rechts-naar-links.



Lettertype opbouw en invoer
Veel scripts hebben geen goede lettertypes die eenvoudig voor gebruikers beschikbaar zijn. Dit kan komen omdat besturingssystemen deze fonts niet meeleveren, of dat gebruikers niet weten hoe ze die moeten installeren, of dat niet mogen doen. De extensie probeert dit te verhelpen door de lettertypes te embedden in de wiki. Lettertypes worden verzorgd vanaf de server, deze hoeven niet op het gebruikerssysteem te worden geïnstalleerd.

De UniversalLanguageSelector voegt ondersteuning toe zodat het mogelijk is om een bepaald script in te voeren, gebruikers hoeven niet op een extern hulpmiddel of extern ondersteuning te vertrouwen.